Herkes zaman zaman üzülür, isteksizlik yaşar. Depresyon ise geçici bir üzüntüden farklıdır: belirtiler en az iki hafta boyunca, günün büyük bölümünde sürer ve kişinin iş, okul ve ilişki yaşamını belirgin biçimde etkiler. Bir zayıflık ya da tembellik değil, tedavi edilebilir bir sağlık sorunudur.
Sık görülen belirtiler
- Sürekli çökkün, boşlukta ya da umutsuz hissetme
- Önceden keyif veren şeylere ilginin azalması
- Uyku ve iştahta belirgin değişiklik
- Yorgunluk, enerji kaybı, hareketlerde yavaşlama
- Dikkati toplamada ve karar vermede güçlük
- Değersizlik ya da aşırı suçluluk duyguları
- Ölüm ya da kendine zarar verme düşünceleri
Bu belirtilerin birkaçını yaşamak kendi başına depresyon tanısı anlamına gelmez. Tanıyı, ayrıntılı bir değerlendirme sonrasında psikiyatri hekimi koyar.
Neden ortaya çıkar?
Depresyonun tek bir nedeni yoktur. Biyolojik yatkınlık, uzun süren stres, kayıplar, yalnızlık, bedensel hastalıklar ve bazı ilaçlar birlikte rol oynayabilir. Bu nedenle değerlendirme kişiye özgü yapılır.
Tedavi yaklaşımları
Hafif ve orta düzeydeki depresyonda psikoterapi tek başına etkili olabilir. Bilişsel davranışçı terapi, davranışsal aktivasyon ve kişilerarası terapi araştırmalarla en çok desteklenen yaklaşımlardır. Belirtiler şiddetliyse ya da uzun süredir devam ediyorsa psikiyatri hekimi ilaç tedavisi önerebilir; çoğu durumda ilaç ve psikoterapinin birlikte kullanılması daha iyi sonuç verir. Düzenli uyku, hareket ve sosyal temas tedaviyi destekler ancak tek başına yeterli olmayabilir.
Yakınınız depresyondaysa
"Kendini biraz topla" gibi öğütler yardımcı olmaz. Yargılamadan dinlemek, küçük günlük işlerde eşlik etmek ve bir uzmana başvurması için cesaretlendirmek daha destekleyicidir.
Acil durum
Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeyin: 112 Acil Çağrı Merkezini arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı, tedavi ya da bireysel psikolojik danışmanın yerini tutmaz.