Hazırlanıyor...
Fuat AYDOĞDU

Fuat AYDOĞDU

Uzman Psikolojik Danışman

🇬🇧 EN
Sayıya Dön
Makale Detayı

Orta Yetişkinlik Dönemindeki Geylerde Mutluluk Söylemi Olarak “Uzun Süreli ve Güvenli Partner İlişkisi”

Dilek Özkan, Umut Şah

Araştırma Makalesi Cilt 3 Sayı 2 21 Haziran 2021 Sayfa 531-556 10.47793/hp.909401
PDF DergiPark DOI

Özet

Türkiye’de bugüne kadar geylerin mutluluklarını üzerine inşa ettikleri söylemlere veya söylemsel kaynaklara dair bir çalışma yapılmamıştır. Özkan’ın (2019) yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirdiği araştırma sonucunda İstanbul’da yaşayan orta yetişkinlik dönemindeki geylerin mutluluğa dair konuşmalarına kaynaklık eden 7 açıklayıcı repertuarlar tespit edilmiştir. Bu makalede ise Özkan’ın çalışmasında ulaşılan açıklayıcı repertuarlardan biri olan “Uzun Süreli/Güvenli Partner İlişkisi” repertuarı detaylı bir şekilde analiz edilmektedir. Makaleye temel oluşturan araştırmada, İstanbul’da yaşayan 45-62 yaş arasında, farklı eğitim, gelir ve meslek gruplarından 10 gey ile yarı-yapılandırılmış derinlemesine bireysel görüşmeler yapılmıştır. Ses kayıt cihazıyla kaydedilen görüşmeler yazıya aktarılmış ve metinler söylem analizi yöntemi ile incelenmiştir. Araştırma kapsamında, hazırlık amacıyla öncelikle bir pilot görüşme gerçekleştirilmiştir ve görüşmede “öznel iyi oluş” kavramının psikoloji alanı profesyoneli olmayan kişilere uzak gelmesi nedeniyle soru formunda bu kavram, “mutluluk” ve “yaşam doyumu” ile ikame edilmiştir. Görüşmelerde öznel iyi oluşun parametreleri olan ilişkiler, kişilik yapısı, inanç, eğitim seviyesi, gelir düzeyi ve sağlığın mutlu ve doyumlu yaşama sahip hissetmeleriyle ilişkisi sorulmuştur. Katılımcıların öznel olarak kendilerini iyi ve mutlu olarak tanımlamalarında bir yandan uzun süreli/güvenli bir partner ilişkisinin varlığını öne çıkardıkları, diğer yandan gerek yaşlandıkça beğenilmeyecek olmaları gerekse gey camiada güvenli/uzun süreli ilişkilerin pek mümkün olmaması itibariyle de ilişki olasılıklarını düşük gördükleri tespit edilmiştir. Gey camiada geçmişe göre sadakatin azaldığı ve hatta artık olmadığına dair sıkça ifade edilen görüş, güvenli bir ilişki yaşamanın önünde duran ve kabullenilmiş bir “gerçeklik” olarak inşa edilmiştir. Görüşülen katılımcılar, sadakatin artık olmadığını ifade ettikleri gey cemaatten bireyler olarak hem bundan şikâyet edip bunun karşısında kendilerini edilgen konumluyor hem de bunu normal kabul ediyor görünmektedirler.

Anahtar Kelimeler

gey orta yetişkinlik öznel iyi oluş güvenli ilişki söylem analizi
Kaynakça
  1. Arkonaç, S. A. (2014). Psikolojide Söz ve Anlam Analizi: Niteliksel Duruş. Ayrıntı.
  2. Akturan, U., & Baş, F. (2008). Nitel araştırma yöntemleri Nvivo 7.0 ile nitel veri analizi.Seçkin Yayıncılık.
  3. Balcı, A. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Akademi.
  4. Berger, M. R. (1982). The unseen minority: older gays and lesbians. National Assossiaciton of Social Workers, 27(3), 236-242. https://doi.org/10.1093/sw/27.3.236
  5. Berghe, W. V., Dewaele, A., Cox, N., & Vincke, J. (2010). Minority-specific determinants of mental well-being among lesbian, gay, and bisexual youth. Journal of Applied Social Psychology, 40(1), 153–166. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2009.00567.x
  6. Billig, M., Condor, S., Edwards, D., Gane, M., Middleton, D., & Radley, A.R. (1988). Ideological thinking in everyday thinking. Sage.
  7. Brennan-Ing, M., Karpiak, S. E., & Seidel, L. (2011). Health and psychosocial needs of LGBT older adults. AIDS Community Research Initiative of America. https://www.centeronhalsted.org/SAGE.pdf
  8. Burr, V. (2012). Sosyal inşacılık. (S. Arkonaç, Çev.). Nobel.
  9. Cass, C. V. (1984). Homosexual identity formation: Testing a theoretical model. The Journal of Sex Research, 20(2), 143-167. https://doi.org/10.1080/00224498409551214
  10. Choi, S. K., & Meyer, I. H. (2016). LGBT Aging: A review of research findings, needs, and policy implications. The Williams Institute Report. https://williamsinstitute.law.ucla.edu/wp-content/uploads/LGBT-Aging-Aug-2016.pdf
  11. Diener, E., & Ryan, K. (2009). Öznel iyi oluş: genel bir bakış. (N. Gencer, 2018, Çev.). Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 2621-2638. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.457382
  12. Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49, 71-75. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa4901_13
  13. Dolan, P., Peasgood, T., & White, M. (2008). Do we really know what makes us happy? A review of the economic literature on the factors associated with subjective well-being. Journal of Economic Psychology, 94-122. https://doi.org/10.1016/j.joep.2007.09.001
  14. Fredriksen-Goldsen, K. I., Kim, H., Emlet, C. A., Muraco, A., Erosheva, E. A.,Hoy-Ellis,, C. P., Goldsen, J., & Petry, H. (2010). The aging and health report. https://www.familleslgbt.org/1463149763/Fredriksen-Goldsen%202011.pdf
  15. Fredriksen-Goldsen, K. I., & Muraco, A. (2010). Aging and sexual orientation: A 25-year review of the literature. National Institute of Health, 32(3), 372-413. https://doi.org/10.1177/0164027509360355
  16. Güney, N., Kargı, E., & Çorbacı Oruç, A. (2004). Üniversite öğrencilerinin eşcinsellik konusundaki görüşlerinin incelenmesi: Farklı Yüzleriyle Cinsellik. V. Ulusal Cinsellik ve Cinsel Tedaviler Kongresi, 24-26 Mayıs 2004, İstanbul.
  17. Hyde, J. S., & DeLamater, J. D. (2011). Understanding Human Sexuality. McGraw-Hill.
  18. Kagan, J. (2003). Biology, context and developmental inquiry. Annual Review Psychology, 54, 1-23. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.54.101601.145240
  19. KAOS GL (2017). Eşcinsellikle İlgili Sıkça Sorulan Sorular. https://kaosgl.org/haber/escinsellikle-ilgili-sikca-sorulan-sorular
  20. Kasapoğlu, F., & Kış, A. (2016). Öznel iyi oluşun cinsiyet açısından incelenmesi: Bir meta-analiz çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12, 770-782.
  21. Kemer, G., Toplu-Demirtaş, E., Pope, A.L., & Ummak, E. (2017). Psychometric properties of the lesbian, gay, and bisexual identity scale – Turkish (LGBIS-TR). Journal of Homosexuality, 64(12), 1632–1649. https://doi.org/10.1080/00918369.2016.1249741
  22. Keyes, C., & Ryff, C. (1999). Psychological well-being in midlife. Life in Middle. 161-180.
  23. Lachman, M. E. (2004). Development in midlife. Annual Review of Psychology, 55, 305-331. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.55.090902.141521
  24. Levinson, D. J. (1986). A conception of adult development. American Psychologist, 41(1), 3-13.
  25. Li, Y., Johnson, B. D., & Jenkins-Guarnieri, M. A. (2013). Sexual identity development and subjective well-being among Chinese lesbians. International Perspectives in Psychology: Research, Practice, Consultation, 2(4), 242–254. https://doi.org/10.1037/a0033752
  26. Luhmann, M. (2017). The development of subjective well-being. Personality Devlopment Acrossthe Lifespan. http://dx.doi.org/10.1016/B978-0-12-804674-6.00013-2
  27. Lyubomirsky, S., Sheldon, K. M., & Schkade, D. (2005). Pursuing happiness: The architecture of sustainable change. Review of General Psychology, 9, 111-131. https://doi.org/10.1037/1089-2680.9.2.111
  28. Martins, Y., Tiggemann, M., & Kirkbride, A. (2007). Those speedos become them: The role of self-objectification in gay and heterosexual men's body image. Personality and Social Psychology Bulletin, 33(5), 634-647.
  29. Miller, P. H. (2017). Gelişim psikolojisi kuramları (Z. Gültekin, Çev.). Ankara: İmge Kitabevi.
  30. Mroczek, D.K., & Spiro, A. (2005). Change in life satisfaction during adulthood: Findings from theveterans affairsnormative aging study. Journalof Personality and Social Psychology, 88, 189-202.
  31. Myers, D., & Diener, E. (1995). Who is happy. American Psychological Society, 6, 1-19. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.1995.tb00298.x
  32. Mohr, J. J., & Kendra, M. S. (2011). Revision and extension of a multidimensional measure of sexual minority identity: the Lesbian, Gay, and Bisexual Identity Scale. Journal of Counseling Psychology, 58(2), 234-245. https://doi.org/10.1037/10022858
  33. Owen, F. K., Çelik, N. D., & Doğan, T. (2017). Yetişkinlerde iyilik hali. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 53, 600-611.
  34. Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069-1081.
  35. Ryff, C. D. (1995). Psychological well-being in adult life. Current Directions in Psychological Science, 99-104. https://doi.org/10.1111/1467-8721.ep10772395
  36. Safren, S. A., Hollander, G., Hart, T. A., & Heimberg, R. G. (2001). Cognitive-behavioral therapy with lesbian, gay, and bisexual youth. Cognitive and Behavioral Practice, 8(3), 215–223. https://doi.org/10.1016/S1077-7229(01)80056-0
  37. Smith, J. A. (1995). Semi-structured interviewing and qualitative analysis. J. A. Smith, R. Harre ve L. V. Langenhove (Ed.), Rethinking methods in psychology içinde (s. 9-26). Sage.
  38. Specht, J. (2017). Personality development in adulthood and old age. J. Specht (Ed.), Personality development across the lifespan içinde (s. 53–67). Elsevier Academic Press.
  39. Suen, Y.T. (2017). Older single gay men’s body talk: Resisting and rigidifying the aging discourse in the gay community. Journal of Homosexuality, 64(3), 397-414. https://doi.org/10.1080/00918369.2016.1191233
  40. TODAP (2017). Psikologlar için LGBTİ'lerle çalışma kılavuzu. TODAP.
  41. Toplu-Demirtaş, E., Kemer, G., Pope, A.L., & Moe, J.L. (2018). Self-compassion matters: The relationships between perceived social support, self-compassion, and subjective well-being among LGB individuals in Turkey. Journal of Counseling Psychology. 65(3), 372–382.
  42. Wetherell, M., & Potter, J. (1988). Discourse analysis and the identification of interpretative repertoires. C. Antaki (Ed.), Analyzing Everyday Explanation: A Casebook of Methods içinde (s.168-183). Sage.
  43. Williamson, I., & Hartley, P. (1998). British research into the increased vulnerability of young gay men to eating disturbance and body dissatisfaction. European Eating Disorders Review, 6(3), 160–170. https://doi.org/10.1002/(SICI)1099-0968(199809)6:3 3.0.CO;2-H
  44. Yalçın, İ. (2014). İyi oluş ve sosyal destek arasındaki ilişkiler: Türkiye’de yapılmış çalışmaların meta analizi. Türk Psikiyatri Dergisi, 25. https://doi.org/10.5080/u7769
  45. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınevi.
  46. Zastrow, C., & Kirst-Ashman, K. (2015). İnsan davranışı ve sosyal çevre II - Yetişkinlik yaşlılık (S. Türközü, ve B. Alparslan, Çev.). Nika Yayınevi.