Hazırlanıyor...
Fuat AYDOĞDU

Fuat AYDOĞDU

Uzman Psikolojik Danışman

🇬🇧 EN
Sayıya Dön
Araştırma Makalesi Humanistic Perspective

Bigoreksiyanın Karikatürlerde Temsili

Merve Dalmaz Ayşe Hümeyra Makine
Akademik Künye
Dergi
Humanistic Perspective
Cilt · Sayı · Sayfa
Cilt 7 · Sayı 2 · s. 148–164
Tarih
30 Haziran 2025
DOI
10.47793/hp.1609199
Özet

Bu araştırmanın amacı, bigoreksiyanın karikatürlerde nasıl temsil edildiğini doküman inceleme yöntemiyle analiz etmek ve bu temsiller aracılığıyla aşırı kaslı bir görünüme ulaşma çabasının doğurabileceği risk faktörlerine ilişkin toplumsal farkındalığın artırılmasına katkı sağlamaktır. Nitel bir yöntem olan içerik analizi kullanılarak 29 karikatür analiz edilmiş ve MAXQDA-2020 programı ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularında dört ana tema ortaya çıkmıştır: cinsiyet, psikolojik, fizyolojik ve sosyo-kültürel faktörler. Toplam 235 kodlama yapılmış ve en fazla kodlanan tema, psikolojik faktörler olmuştur. Özellikle “beklenti”, “kaygı” ve “memnuniyetsizlik” gibi alt temalar dikkat çekmiştir. Araştırma sonuçları, bigoreksiyanın özellikle erkek bireylerle özdeşleşmiş olduğunu ve bu durumun toplumsal normlar, medya etkisi ve erkek kimliği ile yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Karikatürler, steroid kullanımı, aşırı egzersiz ve beden istismarına yönelik risklere işaret etmektedir. Ayrıca, medya etkisi ve idealize edilen beden algısının bigoreksiya oluşumunu tetikleyebileceği vurgulanmıştır. Bu çalışma, bigoreksiya ile ilgili toplumsal farkındalığın artırılması, medya içeriklerinin yeniden yapılandırılması ve bireylerin spor faaliyetlerini profesyonel rehberlik eşliğinde gerçekleştirmesi gibi önlemlerin önemine dikkat çekmektedir. Ayrıca toplumsal algıların değiştirilmesine yönelik eğitim programları ve politikaların geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler
bigoreksiya beden dismorfik bozukluğu spor psikolojisi
Abstract

The aim of this study is to analyze how bigorexia is represented in cartoons through document analysis and to contribute to raising public awareness of the risk factors associated with the pursuit of an excessively muscular physique as conveyed through these representations. Utilizing a qualitative research method, 29 cartoons were analyzed through content analysis and evaluated using the MAXQDA-2020 program. The findings identified four main themes: gender, psychological, physiological, and socio-cultural factors. A total of 235 codes were generated, with psychological factors being the most frequently coded theme. Sub-themes such as "expectation," "anxiety," and "dissatisfaction" were particularly notable. The results of the study indicate that bigorexia is closely associated with male individuals, linked to societal norms, media influence, and masculine identity. The cartoons examined highlight risks related to steroid use, excessive exercise, and body abuse. Moreover, the findings emphasize that media influence and the idealization of specific body standards may contribute to the development of bigorexia. This study underscores the importance of raising societal awareness about bigorexia, restructuring media content, and encouraging individuals to engage in physical activities under professional supervision. Furthermore, it advocates for the development of educational programs and policies aimed at reshaping societal perceptions and addressing the underlying factors contributing to bigorexia.

Keywords
bigorexia body dysmorphic disorder sport psychology
Kaynakça

  1. Ahuja, L., Hasan, F., Diedrichs, P. C., & Lewis-Smith, H. (2022). Comics as a body image intervention among adolescents in Indian Hindi medium schools: Insights from an acceptability study. Global Mental Health, 9, 460–469. https://doi.org/10.1017/gmh.2022.50

  2. Ashwal, G., & Thomas, A. (2018). Are comic books appropriate health education formats to offer adult patients? AMA Journal of Ethics, 20(1), 134–140. https://doi:10.1001/journalofethics.2018.20.2.ecas1-1802

  3. Assunção, S. S. M. (2002). Dismorfia muscular. Revista Brasileira de Psiquiatria São Paulo, 24(3), 80-84. https://doi.org/10.1590/S1516-44462002000700018

  4. Bal, H. (2016). Nitel Araştırma Yöntem ve Teknikleri: Uygulamalı-Örnekli (1. Basım). Sentez Yayıncılık.

  5. Berg, B. L., & Lune, H. (2015). Sosyal bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (H. Aydın, Çev.). Eğitim Kitabevi.

  6. Cafri, G., van den Berg, P., & Thompson, J. K. (2006). Pursuit of muscularity in adolescent boys: Relations among biopsychosocial variables and clinical outcomes. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology, 35(2), 283-91. https://doi.org/10.1207/s15374424jccp3502_12

  7. Cash, T. F., Maikkula, C. L., & Yamamiya, Y. (2004). Baring the body in the bedroom: Body image, sexual self-schemas, and sexual functioning among college women and men. Electronic Journal of Human Sexuality, 7, 1–9.

  8. Connan, F., & Morgan, F. J. (2009). The invisible man: A self-help guide for men with eating disorders, compulsive exercise, and bigorexia. European Eating Disorders Review, 17, 162-163. https://doi.org/10.1002/erv.905

  9. Çevikayak, C. (2021). Karikatür Sanatının Görsel Sanat Disiplinlerindeki Temsilleri. Sanat ve Tasarım Dergisi, 28, 191-214. https://doi.org/10.18603/sanatvetasarim.1048637

  10. Daniel, S., & Bridge, S. K. (2010). The drive for muscularity in men: Media influences and objectification theory. Body Image, 7, 32-38. https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2009.08.003

  11. Demirel, A. (2014, October 25). Bigoreksiya üzerine bir karikatür [Çizim]. Flickr. https://www.flickr.com/photos/120913767@N03/15624442250

  12. Devrim, A., & Bilgiç, P. (2018). Bigoreksiya: Vücut Dismorfik Bozukluğu mu, Yeme Bozukluğu mu? Sağlık Bilimleri Dergisi (Journal of Health Sciences), 27(1), 64-69.

  13. Devrim, A., Bilgic, P., & Hongu, N. (2018). Is there any relationship between body image perception, eating disorders, and muscle dysmorphic disorders in male bodybuilders? American Journal of Men's Health, 12(5), 1746–1758. https://doi.org/10.1177/1557988318786

  14. Dos Santos Filho, C. A., Tirico, P. P., Stefano, S. C., Touyz, S. W., & Claudino, A. M. (2016). Systematic review of the diagnostic category muscle dysmorphia. The Australian and New Zealand Journal of Psychiatry, 50(4), 322–333. https://doi.org/10.1177/0004867415614106

  15. Grieve, F. G. (2007). A conceptual model of factors contributing to the development of muscle dysmorphia. Eat Disorders - The Journal of Treatment & Prevention, 15(1), 63-80. https://doi.org/10.1080/1064026060104453

  16. Hartgens, F., & Kuipers, H. (2004). Effects of androgenic-anabolic steroids in athletes. Sports Medicine, 34(8), 513-554. https://doi.org/10.2165/00007256-200434080-00003

  17. Joy, E. L., Gauvin, L., & Lee, M. (2019). Reflections in comics: The views of queer artists in producing body image comics and how their work can improve health. Journal of Graphic Novels and Comics, 10(6), 701-718. https://doi.org/10.1080/21504857.2019.1621197

  18. Kanayama, G., & Pope, H. G. P. (2011). Gods, men and muscle dysmorphia. Harvard Review of Psychiatry, 19(2), 95–98. https://doi.org/10.3109/10673229.2011.565250

  19. Karikatürler. (2018). Bigoreksiya ile ilgili bir karikatür [Çizim]. Facebook. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=2341566969217797&id=118905528150630&set=a.118909204816929

  20. Keskin, U., Çalışkan, K., & Aydoğdu, V. (2017). Spor konulu karikatür kitapları üzerine bir inceleme. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2(1), 13-30. https://doi.org/10.25307/jssr.317223

  21. Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189.

  22. Klein, H., & Shiffman, K. S. (2005). Thin is “in” and stout is “out”: What animated cartoons tell viewers about body weight. Eating and Weight Disorders, 10, 107–116. https://doi.org/10.1007/BF03327532

  23. Lavender, J. M., Brown, T. A., & Murray, S. B. (2017). Men, muscles, and eating disorders: An overview of traditional and muscularity-oriented disordered eating. Current Psychiatry Reports, 19(6), 32-39. https://doi.org/10.1007/s11920-017-0787-5

  24. Leone, J. E., Sedory, E. J., & Gray, K. A. (2005). Recognition and treatment of muscle dysmorphia and related body image disorders. Journal of Athletic Training, 40(4), 352-359.

  25. Longobardi, C., Prino, L. E., Fabris, M. A., & Settanni, M. (2017). Muscle dysmorphia and psychopathology: Findings from an Italian sample of male bodybuilders. Psychiatry Research, 256, 231–236. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2017.06.065

  26. Maciejewska, T., & Trzciński, P. (2014). Zachowania ryzykowne podejmowane przez mężczyzn zagrożonych bigoreksją. Rocznik Lubuski, 40(1), 145-154.

  27. McDonagh, L. K., Morrison, T. G., & McGuire, B. E. (2009). The naked truth: Development of a scale designed to measure male body image self-consciousness during physical intimacy. The Journal of Men’s Studies, 16(3), 253–265. https://doi.org/10.3149/jms.1603.253

  28. Milhausen, R. R., Buchholz, A. C., Opperman, E. A., & Benson, L. E. (2015). Relationships between body image, body composition, sexual functioning, and sexual satisfaction among heterosexual young adults. Archives of Sexual Behavior, 44(6), 1621–1633. https://doi.org/10.1007/s10508-014-0328-9

  29. Mosley, P. E. (2009). Bigorexia: Bodybuilding and muscle dysmorphia. European Eating Disorders Review, 17(3), 191–198. https://doi.org/10.1002/erv.897

  30. Murray, S. B., Griffiths, S., & Mond, J. M. (2016). Evolving eating disorder psychopathology: Conceptualising muscularity-oriented disorder eating. The British Journal of Psychiatry, 208(5), 414–415. https://doi.org/10.1192/bjp.bp.115.168427

  31. Niagara Spor Merkezi. (2023). Bigoreksiya ile ilgili bir görsel paylaşılmıştır [Fotoğraf]. Facebook. https://www.facebook.com/photo/?fbid=840362799331132&set=a.573705659330182

  32. Özgür, M. (2023). Bigoreksiya. Gülşah Meral Özgür Blog. https://gulsahmeralozgur.dr.tr/bigorexia/

  33. Polivka, J. S. (1988). Is America aging successfully? A message from media cartoons. Communication & Cognition, 21(1), 97-106.

  34. Pope, H. G., Katz, D. L., & Hudson, J. I. (1993). Anorexia nervosa and “reverse anorexia” among 108 male bodybuilders. Comprehensive Psychiatry, 34(6), 406–409. https://doi.org/10.1016/0010-440x(93)90066-d

  35. Pope, H. G., Gruber, A. J., Choi, P., Olivardia, R., & Phillips, K. A. (1997). Muscle dysmorphia: An underrecognized form of body dysmorphic disorder. Psychosomatics: Journal of Consultation and Liaison Psychiatry, 38(6), 548-557. https://doi.org/10.1016/S0033-3182(97)71400-2

  36. Pope, H. G., Phillips, K. A., & Olivardia, R. (2000). The Adonis Complex: The Secret Crisis of Male Body Obsession. New York: Free Press. https://doi.org/10.1037/e490672008-001

  37. Raevuori, A., Keski-Rahkonen, A., Hoek, H. W., Sihvola, E., Rissanen, A., & Kaprio, J. (2008). Lifetime anorexia nervosa in young men in the community: Five cases and their co-twins. International Journal of Eating Disorders, 41(5), 458–463. https://doi.org/10.1002/eat.20525

  38. Sanchez, D. T., & Kiefer, A. K. (2007). Body concerns in and out of the bedroom: Implications for sexual pleasure and problems. Archives of Sexual Behavior, 36(6), 808–820. https://doi.org/10.1007/s10508-007-9205-0

  39. Sheppard, A. (1981). Response to cartoons and attitudes toward aging. Journal of Gerontology, 36(1), 122-126.

  40. Tağ, M. N., & Çetinkaya, B. (2019). Öznel iyi oluş hali, başkasına güven ve iş motivasyonu arasındaki ilişki: Beklenti teorisi çerçevesinde çok düzeyli analiz. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 15(3), 858-888. https://doi.org/10.17130/ijmeb.2019355054

  41. Tovt, Š., & Kajanova, A. (2021). Introduction to bigorexia. KONTAKT – Journal of Nursing and Social Sciences related to Health and Illness, 23(2), 133–137. https://doi.org/10.32725/kont.2021.014